ŞEFTALİ YETİŞTİRİCİLİĞİ

Fidanların dikim zamanı: Genel olarak fidanlar Aralık’tan Mart ayı sonuna kadar dikilebilirler. Kışları çok sert geçmeyen veya toprağın karla örtülü bulunması sebebiyle toprağın derinlerine kadar donmadığı yerlerde sonbahar dikimi yapılır. İlkbaharda yapılacak dikimler bilhassa geç kalınırsa çok tehlikelidir, fidanların tutma oranı düşer.

ŞEFTALİ ANAÇLARI
1-Tohum Anaçları:
Şeftali Çögürü: Alüvyonlu,süzek,sıcak topraklarda iyi gelişirler.Ağır,kireçli topraklara ve nematodlara karşı hassastırlar.
Nemaguart: Kendine verimli ve nemaguard adı verilen ağaçlardan elde edilmişlerdir. Nemadotlara karşı dayanıklı,tüm çeşitlerle uyuşması iyi ancak kloroza karşı hassastırlar.
GF305:Bütün şeftali çeşitleri ile uyuşması iyi olup, gelişmesi kuvvetlidir.Yaprak kıvırcıklığına dayanıklıdır.İyi drene edilmiş topraklarda kuvvetli gelişir ve nematodlara karşı dayanıklıdır.
Erik Çöğürü: Ağır.killi,taban suyu yüksek olan soğuk topraklarda kullanılırlar.Erik ağaçlarında vejetasyon erken sona erdiğinden geçci şeftali çeşitlerinde kullanılmamalıdır.
Badem Çöğürü:Bu anaç kireçli ve çakıllı topraklar için uygundur.ağaçlar küçük ve kısa ömürlü olurlar.

2-Şeftalilerde de klon anaçlarının kullanımı son yıllarda giderek artmaktadır.
GF 677, GF 657 gibi şeftali x badem melezi klon anaçları olup, özellikle kireçli topraklarda önerilmektedir. Kuvvetli gelişen bu anaçlar, şeftali dışında erik ve badem anacı olarak da kullanılmaktadır.
Citation: Şeftali x erik melezi olan bu anaç orta kuvvette gelişir, ağır topraklara iyi uyum göstermektedir. Erken meyveye yatar.
MEYVE SEYRELTME
Şeftali ağaçlarında meyve tutumu genellikle fazladır. Bu meyveler olgunluğa kadar ağaçta kalırsa irileşmez. Dal kırılmaları, sürgünlerin yeteri kadar pişkinleşmemesi nedeniyle kış aylarında don zararı ve gelecek yıl meyve miktarında azalma görülür. Seyreltme masraflarının, meyve kalitesinin artması ile elde edilecek fiyat farklarını karşılaması gerekir.
Şeftali ağaçlarında iki seyreltme metodu uygulanır.
Kimyasal maddelerle seyreltme: Dinitro bileşikleri kullanılır. Araştırma kuruluşlarında yapılan denemelerde Selinon Powders, 100 litre suya 60-100 gram olarak %80-85 çiçekler açılınca kullanılmıştır. Çiçeklerde stil tepesini yakmak suretiyle seyreltme yapar. İlaçlamadan sonra yağış ve sıcaklığın düşmesi veya yükselmesi, yakıcı etkisini arttırır.
Gibberellik asitin 150 ppm’lik konsantrasyonları Temmuz ve Ağustos aylarında ağaçlara pülverize edilmek suretiyle, meyve seyreltmesi ve çiçeklenmeyi geciktirme etkisi elde edilmiştir. Gibberellik asitle yapılacak meyve seyreltmesinde, seyreltme miktarını bir yıl önceden tespit etme güçlüğü vardır.
El ile seyreltme: Eskiden beri uygulanan en iyi metottur. Meyve çekirdeği sertleşmeden yapılmalıdır. Seyreltme 15-20 cm ‘de bir ve her meyveye 40-60 yaprak düşecek biçimde yapılmalıdır. Son yıllarda işçi ücretlerinin artması ve işçi temininde karşılaşılan güçlükler, kimyasal maddelerle meyve seyreltmesinin önemini arttırmıştır.
DÖLLENME BİYOLOJİSİ
Şeftali çeşitleri J. H. Hale çeşidi hariç kendine verimlidir. Bu nedenle ayrıca bir tozlayıcıya gerek yoktur. J. H. Hale çeşidi bazı yıllar çiçek tozu kısırlığı gösterdiğinden, bu çeşit ile bahçe kurarken diğer çeşitlerden biri dölleyici olarak dikilmelidir.
ŞEFTALİ ÇEŞİTLERİ

MONREO  ABD Virginia orijinlidir. Yaygın ve kuvvetli gelişir. Bol verimlidir. Meyve, sarı zemin üstüne sıvama koyu kırmızı renkte, meyve eti sarı, orta derecede sulu, tatlı, çekirdek etten ayrıdır. Ortalama 244 g ağırlıkta, meyvesi basık, nakliyeye dayanıklı, sofralık bir çeşittir. Redhaven’den 45 gün sonra olgunlaşır, kendine verimlidir. Kış soğuklama isteği yüksektir. Marmara ve Kuzey geçit bölgelerine tavsiye edilir.

SİPRİNG TİME Red Havenden 34 gün önce olgunlaşır. Ortalama meyve ağırlığı 90 gr.meyve eti sulu, beyaz, çekirdek ete bağlı, çekirdek yarılıyor. Sahil şeridi için tavsiye edilir. Kendine verimlidir.

DİXİRED Red Havenden 12 gün önce olgunlaşır. Ortalama meyve ağırlığı 175 gr.meyve eti sulu, sarı, çekirdek ete bağlıdır. Yetiştiriciliği Ege, marmara ve geçit bölgelerinde önerilir

S.LATE RED Ağacı yayvan gelişen çok verimli bir çeşittir. Red Haven’ den 34gün sonra olgunlaşır. Meyvesi yuvarlak, meyve eti sarı,sulu, çekirdek etten ayrı ve az ekşimsidir. Ortalama meyve ağırlığı 240 gr dır. Yetiştiriciliği Ege, Marmara ve kuzey geçit bölgelerinde önerilir.

J.H.HALE       Ağacı yarı dik ve kuvvetli gelişen oldukça verimli bir çeşittir. Red Haven’ den 7 gün sonra olgunlaşır. Meyvesi yuvarlak, meyve eti sarı,sulu, çekirdek etten ayrıdır. Depolamaya uygun çeşittir. Aynı zamanda kendine de kısır olup tek çeşitle bahçe tesis edilemez. Ortalama meyve ağırlığı 227 gr dır. Yetiştiriciliği Ege, marmara ve kuzey geçit bölgelerinde önerilir.

GLOHAVEN       Ağacı yarı dik gelişen verimli bir çeşittir. Red Haven’den 14 gün sonra olgunlaşır. Meyvesi yuvarlak, meyve eti sarı,sulu, çekirdek etten ayrıdır. Ortalama meyve ağırlığı 213 gr dır. Yetiştiriciliği Ege, marmara ve kuzey geçit bölgelerinde

STARKİNG DELİCİOUS       Ağacı kuvvetli gelişir. Verimli bir çeşittir. Red Haven’den 11 gün önce olgunlaşır. Meyvesi yuvarlak, hafif uzunca meyve eti sarı,sulu, çekirdek ete bağlıdır.Ortalama meyve ağırlığı 184 gr dır. Yetiştiriciliği Ege, marmara ve kuzey geçit bölgelerinde önerilir.

EARLY RED Oldukça verimli bir çeşittir. Ağacı kuvvetli gelişir. Red Haven’den 25 gün önce olgunlaşır. Meyve eti sarı,sulu, çekirdek ete bağlıdır. Yetiştiriciliği Ege,marmara ve geçit bölgelerinde önerilir.

BLAKE :ABD New Jersey orijinlidir. Yaygın ve kuvvetli gelişir. Verimlidir. Meyve, sarı zemin üzerine akıtmalı kırmızı renkte, meyve eti sarı, sulu tatlı, lezzetli, çekirdek etten ayrıdır. Ortalama 186 g ağırlıkta, meyve şekli yuvarlak, sofralık bir çeşittir. Redhaven çeşidinden 28 gün sonra olgunlaşır. Kendine verimlidir. Kış soğuklama isteği 850 saattir. Ege, Marmara Kuzey Geçit ve Güney Doğu Anadolu Bölgelerine önerilir. Nektarin Çeşitleri

GREST HAVEN ABD orijinlidir. Yarı dik ve kuvvetli gelişir. çok verimlidir. Meyve sarı zemin üzerine akıtmalı koyu kırmızı renkte, meyve eti sarı, sulu, tatlı, lezzetli, çekirdek etten ayrıdır. Ortalama 248 g ağırlıkta, meyve şekli basıktır. Sofralık bir çeşittir. Redhaven çeşidinden 26 gün sonra olgunlaşır. Kendine verimlidir. Kış soğuklama isteği 850 saattir. Ege, Marmara, Kuzey Geçit ve Güney Doğu Anadolu Bölgelerine önerilir

Nektarin Çeşitleri

ARMKİNG:Ağacı yarı dik ve kuvvetli gelişir. Verimlidir. Tüysüz. R. Haven’den 26 gün önce olgunlaşır. Ortalama meyve ağırlığı 120 gr,meyve sıvama koyu kırmızı,meyve eti sarı, sulu, az lifli, çekirdek ete bağlıdır. Yetiştiriciliği Ege Marmara ve Akdeniz bölgelerinde önerilir.

CRİMSON GOLD:Ağacı yarı dik ve orta kuvvette gelişir. Verimlidir. Tüysüz. R. Haven’den 8 gün önce olgunlaşır. Ortalama meyve ağırlığı 140 gr, meyve sıvama koyu kırmızı, meyve eti sarı, sulu, az lifli, çekirdek ete bağlıdır. Yetiştiriciliği Ege Marmara ve Akdeniz bölgelerinde önerilir.

STARK RED GOLD:Ağacı yarı dik ve orta kuvvette gelişir. Verimlidir. Tüysüz. R. Haven’den 22 gün sonra olgunlaşır. Ortalama meyve ağırlığı 200 gr, meyve parçalı kırmızı renkte, meyve eti sarı, sulu, lifli, çekirdek etten ayrı bir çeşittir. Yetiştiriciliği Ege Marmara ve Akdeniz ile kuzey geçit bölgelerinde bölgelerinde önerilir.

FANTASİA:Ağacı yarı dik ve orta kuvvette gelişir. Verimlidir. Tüysüz. R. Haven’den 28 gün sonra olgunlaşır. Ortalama meyve ağırlığı 165 gr, meyve sıvama koyu kırmızı, meyve eti sarı, sulu, meyve dokusu lifli, çekirdek etten ayrı bir çeşittir. Yetiştiriciliği Ege Marmara ve Akdeniz ile kuzey geçit bölgelerinde bölgelerinde önerilir.

SUMMER SUPER STAR Ağacı yarı dik ve orta kuvvette gelişir. Verimlidir. Tüysüz. R. Haven’den 11 gün sonra olgunlaşır. Ortalama meyve ağırlığı 167 gr, meyve sıvama koyu kırmızı, meyve eti sarı, sulu, az lifli, çekirdek etten ayrı bir çeşittir. Yetiştiriciliği Ege Marmara ve Akdeniz ile kuzey geçit bölgelerinde bölgelerinde önerilir.

SANAYİ ÇEŞİTLERİ
Escarolita: Yaygın ve kuvvetli gelişir, verimlidir. Meyve portakal sarısı zemin üzerine parçalı kırmızı renkte, meyve eti sert, sarı, sulu, tatlı, çekirdek ete bağlıdır.
Vesuvio: İtalya orijinlidir. Yarı dik ve kuvvetli gelişir, verimlidir. Meyve portakal sarısı zemin üzerine açık parçalı kırmızı renkte, meyve eti sert, sarı, orta sulu, tatlı, çekirdek ete bağlıdır
Shasta: ABD orijinlidir. Yarı dik ve kuvvetli gelişir, verimlidir. Meyve, sarı zemin üzerine açık kırmızı renkte, meyve eti sert, sarı, orta sulu, tatlı, çekirdek ete bağlıdır.
Vivian: ABD orijinlidir. Yarı dik ve kuvvetli gelişir, verimlidir. Meyve, sarı zemin üzerine parçalı açık kırmızı renkte, meyve eti sert, sarı, orta sulu, tatlı, çekirdek ete bağlıdır.
Andross: ABD orijinlidir. Dik ve kuvvetli gelişir, verimlidir. Meyve, sarı zemin üzerine akıtmalı açık kırmızı renkte, meyve eti sert, sarı, orta sulu, tatlı, çekirdek ete bağlıdır. Klamt: Yarı dik ve kuvvetli gelişir, verimlidir. Meyve, sarı zemin üzerine akıtmalı parçalı açık kırmızı renkte, meyve eti sert, sarı, sulu, tatlı, çekirdek ete bağlıdır.
Sarı Papa: Anadolu orijinlidir. Yarı dik ve çok kuvvetli gelişir. Verimlidir. Meyve, sarı zemin üzerine akıtmalı açık kırmızı renkte, meyve eti sert, sarı, orta sulu, tatlı, çekirdek ete bağlıdır.
Sudanella: İspanya orijinlidir. Yarı dik ve kuvvetli gelişir, verimlidir. Meyve, sarı zemin üzerine parçalı açık kırmızı renkte, meyve eti sert, sarı, orta sulu, tatlı, çekirdek ete bağlıdır.
HASTALIK VE ZARARLILAR

Yaprak Bitleri:Bitki özsuyunu emerek beslenir. Virüs vektörü olarak zarar yaparlar. Genç sürgünler ve yapraklar solar, meyveler gelişmez. Bitki özsuyunu emerken dokuya kendi salgılarını gönderirler. Bu salgıların etkisi nedeniyle yapraklar kıvrılır, değişik renk alır. Bazı türlerde ağacın odun bölümünde urlar oluşur.		Etkili Madde Adı ve Oranı Formülasyonu Dozu (Preparat)100 ltsuya Malathion %25 WP 300 g Dichlorvos 550 g/1 EC 200ml Fenthion525 g/1 EC 100 ml

Sarılık (Kloroz): Yapraklarda kırmızımtırak kahverengi kurumlar görülür ve sonra dökülürler. Hastalanan ağaçlarda gelişme yavaşlar, verim düşer, kısmen veya tamamen kururlar. Karaboya, Sequestrene 138 Fe, Fetrilon veya Reax İron gibi demir içeren preparatlardan biri kullanılmalıdır.

MONİLYA (Monilia laxa)

 

Hastalık konukçusunun çiçek veya çiçek sapı, meyve ve sürgünlerinde belirti oluşturur. Meyveler genellikle meyve olgunluğuna yakınken enfeksiyon yapar. Meyve kabuğunda kahverengi bir veya birkaç leke görülür. Çürüklük meyve etinin içine doğru gelişir, ancak leke çukurlaşmaz. Bir süre sonra meyve buruşur ve tamamen kurur. Kuruyan meyveler mumyalaşır ve dalda asılı kalır. Çiçek sapında enfekte olan sürgünler esmerleşir, ince sürgünler tamamen kurur. Kalın dallarda ise kanser yaraları oluşur.

 Kimyasal Mücadelesi:

1.İlaçlama çiçeklenme başlagıcında(%5-10 çiçekte)

2.İlaçlama tam çiçeklenmede(%90-100)

Etkili Madde Adı ve Oranı Formülasyonu Dozu (Preparat)100 ltsuya

Benomyl %50	W.P.	60 g
Carbendazim %50	W.P.	75 g
Captan % 50	W.P.	300 g

ŞEFTALİ KÜLLEMESİ HASTALIĞI

İlkbaharda genç sürgün uçlarındaki yapraklarda önce hafifçe bir kabarıklık, yağlımsı bir görünüş ve renk açılması meydana gelir. Sonra kabarık yerin alt tarafı gri, beyazımsı unlu bir tabaka ile kaplanır. Yaprağın enfeksiyona uğramış kısmı az gelişir, eni daralır, içe doğru kıvrılır. Bir sene önceden hastalık görülmemişse ilk belirtiler görüldüğü anda ilaçlı mücadeleye geçilmelidir.Bir yıl önce hastalık görülmüşse budamadan sonra hastalıklı sürgünler %3 ü bulduğunda veya daha önceki yıllarda görülme tarihinden 5-6 gün önce ilaçlamaya başlanmalıdır ve 8-10 gün arayla hastalık baskı altında tutuluncaya kadar mücadeleye devam edilmelidir.

Etkili Madde Adı ve Oranı

Formülasyonu

Dozu (Preparat)100 ltsuya

Benomyl %50

W.P.

60 g

Dinocap 370 g/1

E.C

50 ml

ŞEFTALİ YAPRAK KIVIRCIKLIĞI HASTALIĞI (klok) Ağacın yaprak ve genç sürgünlerini hastalandırır. Bazen meyve ve çiçeklerde de bozulmalara yol açabilir. Belirtileri özellikle ilkbaharda görülür. Hastalıklı genç yapraklarda renk sarı ve beyazımtırak olur. Yaprak bükülme eğilimi gösterir. Meyvelerde bozulmalar sadece bir bölümü kaplayan sarı veya kırmızı renkte gelişigüzel şişkinlikler biçiminde kendini gösterir. Meyve tümörlü bir görünü alır. İlaçlaması tomurcuklar kabarmaya başladığı dönemde yapılmalıdır.

Etkili Madde Adı ve Oranı

Formülasyonu

Dozu (Preparat)100 ltsuya

Bakır sülfat %98 +Sönmemiş kireç

Bordo Bulamacı

2 kg + 1 kg

Bakır oksiklorür %50

WP

800 g

Folpet %50

WP

300 g